Insulina we krwi – norma i co oznacza wynik badania

Insulina to hormon wytwarzany przez komórki beta trzustki. Jej podstawową funkcją jest pomaganie komórkom w przyjmowaniu glukozy z krwi i wykorzystywaniu jej jako energii albo gromadzeniu jej w zapasach, co obniża ilość cukru we krwi po posiłku. Kiedy trzustka wytwarza za mało insuliny albo komórki organizmu słabo na nią reagują (insulinooporność), ilość glukozy we krwi rośnie i z czasem może rozwinąć się cukrzyca typu 2. Badanie insuliny we krwi najczęściej wykonuje się razem z badaniem glukozy, aby móc porównać, jak organizm reaguje na insulinę, i wyliczyć wskaźniki insulinooporności, na przykład wskaźnik HOMA-IR. Według MedlinePlus badanie jest przydatne przy poszukiwaniu przyczyny niskiego poziomu cukru we krwi (hipoglikemii), przy rozpoznawaniu insulinooporności, przy podejmowaniu decyzji o leczeniu cukrzycy typu 2 oraz przy obserwowaniu wyników przeszczepu komórek wysp trzustkowych. Ponieważ ilość insuliny we krwi znacznie się zmienia w zależności od czasu ostatniego posiłku, wynik trzeba oceniać razem z glukozą mierzoną w tym samym czasie.

• Gdy powtarzają się epizody niskiego poziomu cukru we krwi (hipoglikemii) i szuka się przyczyny
• Przy podejrzeniu insulinooporności — gdy występuje otyłość, wysokie ciśnienie krwi lub inne objawy zespołu metabolicznego
• Przy podejmowaniu decyzji o taktyce leczenia cukrzycy typu 2
• Przy obserwowaniu wyników przeszczepu komórek wysp trzustkowych
• Przy podejrzeniu insulinomy (guza trzustki wytwarzającego zbyt dużo insuliny)

Granice normy insuliny zależą od metody oznaczania stosowanej przez laboratorium, dlatego dokładny przedział trzeba sprawdzić na wyniku badania, obok samego wyniku. MedlinePlus wskazuje, że wynik zawsze trzeba oceniać razem z glukozą mierzoną w tym samym czasie, ponieważ sama liczba insuliny bez tego kontekstu niewiele mówi.

Podwyższona insulina

Podwyższona insulina może być związana z insulinoopornością, gdy komórki organizmu słabiej reagują na insulinę, a trzustka wytwarza jej kompensacyjnie więcej. Inne przyczyny to guz trzustki (insulinoma), zespół Cushinga albo zbyt duża ilość preparatów insuliny stosowanych w leczeniu cukrzycy. Ustalić dokładną przyczynę pomaga oceniana jednocześnie glukoza.

Przyczyny podwyższonego wyniku

• Insulinooporność — komórki słabiej reagują na insulinę
• Guz trzustki (insulinoma) wytwarzający zbyt dużo insuliny
• Zespół Cushinga
• Zbyt duża ilość preparatów insuliny stosowanych w leczeniu cukrzycy

Co omówić z lekarzem

• Oceniana jednocześnie glukoza — czy wynik odpowiada insulinooporności, czy niskiemu poziomowi cukru
• Wskaźnik HOMA-IR do oceny insulinooporności
• Wskaźnik masy ciała, ciśnienie krwi i inne objawy zespołu metabolicznego
• Czy w czasie badania przestrzegano wymogu bycia na czczo

Jeśli insulina jest obniżona, a glukoza podwyższona, może to wskazywać, że trzustka nie wytwarza wystarczającej ilości insuliny. Możliwe przyczyny to cukrzyca typu 1 i zapalenie trzustki (pancreatitis); bywają też inne przyczyny. Wynik trzeba oceniać razem z ilością glukozy we krwi.

Przyczyny obniżonego wyniku

• Cukrzyca typu 1 — trzustka nie wytwarza wystarczającej ilości insuliny
• Zapalenie trzustki (pancreatitis)

Co omówić z lekarzem

• Ilość glukozy we krwi w tym samym czasie
• Badanie peptydu C — pomaga ocenić, ile insuliny wytwarza sama trzustka
• Objawy: pragnienie, częste oddawanie moczu, zmęczenie — warto omówić z lekarzem
• Dalsza diagnostyka cukrzycy, jeśli wynik razem z glukozą na to wskazuje

Czym badanie insuliny różni się od badania glukozy

Badanie glukozy pokazuje ilość cukru we krwi, a badanie insuliny — ile hormonu wydzieliła trzustka, aby ten cukier regulować. Oba badania razem pomagają ocenić, czy organizm skutecznie reaguje na insulinę, i wyliczyć wskaźniki insulinooporności, na przykład HOMA-IR.

Powiązane strony

• Glukoza
• Hemoglobina glikowana (HbA1c)
• Wskaźnik HOMA-IR
• Peptyd C
• Trójglicerydy
• Test obciążenia glukozą