Apolipoproteina B (ApoB) — norma i co oznacza wynik

Apolipoproteina B to białko wytwarzane w dwóch postaciach. Krótsza postać, apolipoproteina B-48, jest składnikiem chylomikronów — cząstek przenoszących tłuszcze z jelita do krwi; pomaga organizmowi wchłaniać tłuszcze z pożywienia oraz witaminy rozpuszczalne w tłuszczach. Dłuższa postać, apolipoproteina B-100, jest wytwarzana w wątrobie i wchodzi w skład kilku lipoprotein: o bardzo małej gęstości (VLDL), o gęstości pośredniej (IDL) i o małej gęstości (LDL, nazywanych też cząstkami „złego” cholesterolu). To właśnie ApoB-100 pozwala cząstkom LDL przyłączać się do receptorów na powierzchni komórek, zwłaszcza komórek wątroby — tak organizm usuwa cholesterol z krążenia. Ponieważ każda aterogenna cząstka (LDL, VLDL, IDL) zawiera dokładnie jedną cząsteczkę ApoB, stężenie tego białka we krwi bezpośrednio pokazuje łączną liczbę takich cząstek — nawet jeśli ilość zawartego w nich cholesterolu (mierzona zwykłym lipidogramem) się różni. Dlatego ApoB bywa oceniana jako dodatkowy wskaźnik obok zwykłego lipidogramu przy ocenie stanu układu sercowo-naczyniowego.

• Gdy chce się dodatkowo ocenić liczbę aterogennych (LDL, VLDL) cząstek we krwi, a nie tylko ilość zawartego w nich cholesterolu
• Gdy w rodzinie występowały wczesne choroby serca albo cholesterol LDL pozostaje wysoki mimo leczenia — w podobnych przypadkach MedlinePlus wskazuje też badanie powiązanego parametru, lipoproteiny (a)
• Razem z pełnym lipidogramem (cholesterol całkowity, LDL, HDL, trójglicerydy) przy ocenie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych
• Przy podejrzeniu dziedzicznych zaburzeń przemiany lipidów, takich jak rodzinna hipercholesterolemia

Jak się przygotować

Wymagania dotyczące przygotowania zależą od laboratorium i mogą być takie same jak przy zwykłym lipidogramie, dlatego przed badaniem najlepiej potwierdzić je u swojego lekarza albo w laboratorium.

Konkretny zakres normy zależy od metody laboratorium, dlatego dokładną liczbę znajdziesz na wyniku swojego badania. Ogólnie parametr ocenia się razem z LDL, HDL, trójglicerydami i cholesterolem całkowitym.

Podwyższona ApoB wskazuje na większą liczbę aterogennych (LDL, VLDL) cząstek we krwi. MedlinePlus podaje, że przyczyny zwiększające cholesterol całkowity i LDL obejmują tłuste jedzenie, nadwagę, zbyt małą aktywność fizyczną, a także takie choroby jak cukrzyca, choroba nerek czy zaburzenia pracy tarczycy oraz dziedziczne zaburzenia, na przykład rodzinną hipercholesterolemię.

• Tłuste jedzenie, nadwaga, niewystarczająca aktywność fizyczna
• Cukrzyca, choroba nerek, zaburzenia pracy tarczycy
• Dziedziczne zaburzenia przemiany lipidów, na przykład rodzinna hipercholesterolemia
• Niektóre leki wpływające na przemianę lipidów (przyjmowane leki omów z lekarzem)

Co omówić z lekarzem:

• Cały lipidogram (cholesterol całkowity, LDL, HDL, trójglicerydy) dla dokładniejszego obrazu
• Ocena czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych razem z lekarzem
• Historia rodzinna wczesnych chorób serca
• Czynniki stylu życia — dieta, aktywność fizyczna, masa ciała
• Kiedy powtórzyć badanie, aby ocenić zmianę

Obniżona ApoB

ApoB odzwierciedla liczbę aterogennych (LDL, VLDL) cząstek. Według MedlinePlus jedną ze znanych przyczyn, dla których ApoB może być obniżona, jest dziedziczna rodzinna hipobetalipoproteinemia — stan wywołany mutacjami genu APOB, związany z zaburzonym wchłanianiem tłuszczów. Konkretne znaczenie wyniku omów z lekarzem.

• Dziedziczna mutacja genu APOB, wywołująca rodzinną hipobetalipoproteinemię
• Związane z tym stanem zaburzone wchłanianie tłuszczów oraz witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (np. E, A)

Co omówić z lekarzem:

• Cały lipidogram (cholesterol całkowity, LDL, HDL, trójglicerydy) dla ogólnego obrazu
• Wskaźniki wątrobowe i ocena sposobu odżywiania
• Czy nie są przyjmowane leki obniżające lipidy, które mogłyby wpłynąć na wynik
• Kiedy powtórzyć badanie, aby ocenić zmianę