Albumina we krwi — badanie, normy i przyczyny odchyleń

Albumina stanowi ponad połowę białek osocza krwi. Ma dwie główne funkcje: utrzymuje wodę w naczyniach krwionośnych (ciśnienie onkotyczne — gdy albuminy brakuje, płyn przechodzi do tkanek i pojawiają się obrzęki) oraz przenosi substancje — hormony, bilirubinę, wapń, kwasy tłuszczowe, wiele leków. Albuminę wytwarza tylko wątroba, dlatego jest wskaźnikiem syntezy wątrobowej: w marskości spada. W zdrowym organizmie nerki albuminy nie przepuszczają — gdy pojawia się w moczu, jest to objaw uszkodzenia nerek (albumina w moczu). Albumina obniża się także w przewlekłych chorobach zapalnych, przy niedoborze białka (nieprawidłowa dieta, celiakia, choroba Crohna) oraz po operacjach. Albumina długo utrzymuje się we krwi, dlatego pokazuje nie stan z danego dnia, lecz stan z dłuższego okresu. Albumina jest ważna przy ocenie wapnia: około połowa wapnia jest związana z albuminą, dlatego przy niskiej albuminie wapń całkowity wygląda na obniżony.

• Przy podejrzeniu choroby wątroby — jako część badań wątrobowych
• Przy podejrzeniu choroby nerek — razem z albuminą w moczu
• Przy obrzękach, zwłaszcza nóg i wokół oczu
• Przy ocenie stanu odżywienia — w chorobach przewlekłych, po operacjach, w starszym wieku
• Przy złym wchłanianiu w jelitach — celiakia, choroba Crohna
• Przy interpretacji wyniku wapnia

Podwyższona albumina prawie zawsze oznacza odwodnienie — krew zagęszcza się i stężenie białka rośnie. Inne przyczyny to bardzo duża ilość białka w pożywieniu oraz długie zaciśnięcie stazy na ramieniu przy pobieraniu krwi. Prawdziwej choroby z nadmiaru albuminy nie ma.

Przyczyny podwyższonej albuminy

• Odwodnienie
• Dieta z dużą ilością białka
• Długie zaciśnięcie stazy na ramieniu przy pobieraniu krwi
• Zaburzenia równowagi wodnej

Co omówić z lekarzem

• Czy pijesz wystarczająco dużo płynów — najczęstsza przyczyna
• Powtórzenie badania przy dobrym nawodnieniu

Obniżona albumina

Obniżona albumina pokazuje, że wątroba wytwarza jej za mało (zapalenie wątroby, marskość), że nerki ją tracą (choroby nerek), że organizm nie otrzymuje albo nie wchłania białka (nieprawidłowa dieta, celiakia, choroba Crohna, choroba Whipple'a) albo że jest przewlekłe zapalenie. Niska albumina powoduje obrzęki i zmienia wskaźniki wapnia oraz leków.

• Choroby wątroby — zapalenie wątroby, marskość
• Choroby nerek — albumina jest tracona z moczem
• Nieprawidłowa dieta, mało białka
• Złe wchłanianie — celiakia, choroba Crohna, choroba Whipple'a
• Przewlekłe choroby zapalne, infekcje
• Stan po operacjach, oparzenia

Objawy, które bywają przy niskiej albuminie

• Obrzęki — nóg, wokół oczu, brzucha
• Zmęczenie, osłabienie
• Wolno gojące się rany

Co omówić z lekarzem przy niskiej albuminie

• Wskaźniki wątrobowe — ALT, AST, bilirubina, krzepnięcie
• Albumina i kreatynina w moczu — czy nerki tracą białko
• Stan odżywienia i choroby jelit
• CRP — czy przyczyną jest zapalenie
• Wapń skorygowany, jeśli wapń wygląda na obniżony

Albumina i wapń

Około połowa wapnia we krwi jest związana z białkami, głównie z albuminą (encyklopedia medyczna MedlinePlus: Calcium blood test). Gdy albuminy jest mało, wapń całkowity wygląda na obniżony, choć część aktywna może być prawidłowa — dlatego laboratoria wyliczają wapń skorygowany albo mierzą wapń zjonizowany. Dlatego albuminę bada się także przy interpretacji wyniku wapnia.

Jak czytać wynik

Albumina długo utrzymuje się we krwi, dlatego pokazuje stan z dłuższego okresu, a nie z jednego dnia. Nie czyta się jej osobno: przy niskiej albuminie lekarz zwykle ocenia wskaźniki wątrobowe, badanie moczu, CRP i stan odżywienia, a także to, czy są obrzęki. Więcej o wynikach w ogóle: jak czytać wyniki badań krwi.