Albumina w moczu: norma i co oznacza wynik

Według MedlinePlus przy zdrowych nerkach albuminy powinno być mniej niż 30 mg na gram kreatyniny — zdrowe filtry nerkowe prawie jej nie przepuszczają do moczu. Od 30 do 300 mg/g uznaje się za mikroalbuminurię, wczesny i często odwracalny objaw uszkodzenia nerek, a powyżej 300 mg/g za makroalbuminurię, wiązaną z wyraźniejszym uszkodzeniem. Metody i zakresy stosowane przez laboratoria mogą się nieco różnić, dlatego dokładną normę dla swojego wyniku warto sprawdzać według zakresu laboratorium podanego na wyniku badania, a nie tylko według ogólnej granicy orientacyjnej. Wynik najczęściej mierzy się jako wskaźnik albumina/kreatynina w jednej próbce moczu, a nie jako osobną ilość albuminy, ponieważ w ten sposób unika się błędu wynikającego z różnego rozcieńczenia.

Stężenie albuminy w jednorazowej próbce moczu zależy od tego, ile płynów dana osoba wypiła tego dnia i jak bardzo rozcieńczony jest z tego powodu mocz. Ten sam stan nerek może dać inną liczbę bezwzględną, jeśli próbkę pobrano po obfitym piciu albo odwrotnie — w czasie odwodnienia. Po porównaniu ilości albuminy z ilością kreatyniny w tej samej próbce otrzymuje się wskaźnik (mg albuminy na gram kreatyniny), który już nie zależy od rozcieńczenia, ponieważ kreatynina w moczu również zmienia się w podobnym kierunku. Dlatego właśnie taki wskaźnik, a nie pojedyncza liczba albuminy, uznawany jest za dokładniejszy i najczęściej stosowany.

Niekoniecznie. Najczęstszą przyczyną jest cukrzyca i związane z nią uszkodzenie nerek, a inne przyczyny obejmują nadciśnienie tętnicze, immunologiczne lub zapalne choroby nerek oraz zwężoną tętnicę nerkową. Podwyższenie mogą jednak wywołać także przejściowe okoliczności niezwiązane z przewlekłą chorobą nerek — gorączka, intensywny wysiłek fizyczny lub odwodnienie bezpośrednio przed pobraniem próbki. Według MedlinePlus jednorazowy podwyższony wynik sam w sobie nie wystarcza, aby wyciągać jakikolwiek wniosek: trzeba go potwierdzić powtórnym badaniem, którego termin ustala lekarz, najlepiej po usunięciu przejściowych przyczyn. Dopóki nie zostanie to zrobione, jednorazowy podwyższony wynik pokazuje tylko tyle, że potrzebne jest dalsze badanie, a nie to, jaka konkretna przyczyna go wywołała.

MedlinePlus podaje, że osobom z cukrzycą typu 1 lub 2 to badanie zalecane jest jako coroczna kontrola. Wysoki poziom cukru we krwi może z czasem uszkodzić filtry nerkowe (kłębuszki), a albumina w moczu często zaczyna rosnąć wcześniej, niż zmieniają się inne, standardowe wskaźniki czynności nerek, takie jak kreatynina we krwi czy wyliczony współczynnik przesączania kłębuszkowego. Dlatego coroczne sprawdzanie tego wskaźnika pomaga zauważyć zaczynające się uszkodzenie nerek jeszcze we wczesnym, często odwracalnym stadium i w porę podjąć działania, aby je spowolnić. Taka coroczna kontrola jest szczególnie ważna dla osób, u których cukrzycę rozpoznano dawno, ponieważ dłużej trwająca choroba zwiększa prawdopodobieństwo uszkodzenia nerek.

Według MedlinePlus specjalne przygotowanie najczęściej nie jest potrzebne — nie trzeba być na czczo ani zmieniać zwykłego rytmu życia. Mimo to przed badaniem zaleca się unikać intensywnego wysiłku fizycznego i obfitego spożycia mięsa, ponieważ oba te czynniki mogą przejściowo podwyższyć wynik i zafałszować prawdziwy obraz. Warto też powiedzieć lekarzowi, jeśli w ostatnim czasie była gorączka, infekcja lub odwodnienie, ponieważ te stany mogą wpłynąć na wynik w podobny sposób, nawet jeśli nerki w rzeczywistości nie są uszkodzone. Takie wyjaśnienie pomaga lekarzowi trafniej ocenić wynik i, jeśli trzeba, zdecydować o powtórnym badaniu w późniejszym czasie.

Według MedlinePlus granicę między tymi dwoma stanami wyznacza wskaźnik albumina/kreatynina w moczu. Od 30 do 300 mg albuminy na gram kreatyniny oznacza mikroalbuminurię — wcześniejsze stadium, w którym uszkodzenie nerek często jest jeszcze odwracalne, jeśli w porę opanuje się przyczyny, które je wywołały, na przykład cukrzycę lub nadciśnienie. 300 mg/g kreatyniny i więcej oznacza makroalbuminurię, która wiąże się z wyraźniejszym, dłużej trwającym i trudniej odwracalnym uszkodzeniem nerek. W obu przypadkach dokładny wynik ocenia się razem z innymi wskaźnikami czynności nerek, a sama granica między tymi dwiema kategoriami nie jest ścisła, dlatego każdy przypadek omawia się z lekarzem indywidualnie.