Badanie AMH (hormon antymüllerowski)

Hormon antymüllerowski to białko, które u kobiet wytwarzają rosnące pęcherzyki w jajnikach, a u mężczyzn — jądra. U kobiet ilość AMH odzwierciedla liczbę pozostałych pęcherzyków, a więc i potencjalnych komórek jajowych — ten wskaźnik nazywa się rezerwą jajnikową. W odróżnieniu od FSH czy estradiolu poziom AMH zmienia się niewiele w trakcie cyklu miesiączkowego, dlatego badanie można wykonać w dowolnym dniu cyklu. Z wiekiem liczba pęcherzyków się zmniejsza, dlatego AMH naturalnie spada, a przy zbliżaniu się menopauzy obniża się do bardzo niskich wartości. Według MedlinePlus badanie AMH najczęściej wykorzystuje się przy planowaniu ciąży w starszym wieku i przy przygotowaniu do zapłodnienia in vitro (IVF) — aby przewidzieć, jak jajniki zareagują na leki stosowane w leczeniu niepłodności. Stosuje się je również przy podejrzeniu PCOS (gdy AMH bywa podwyższone) albo wczesnego osłabienia czynności jajników. U chłopców i u noworodków badanie stosuje się w rzadszych przypadkach — na przykład przy ocenie niezstąpionych jąder lub niejednoznacznych narządów płciowych. Ważne: AMH pokazuje tylko ilość pęcherzyków, a nie jakość komórek jajowych, dlatego samo w sobie nie przewiduje, czy uda się zajść w ciążę.

• Przy ocenie rezerwy jajnikowej u kobiet planujących ciążę w starszym wieku
• Przy przygotowaniu do zapłodnienia in vitro (IVF) — aby przewidzieć, jak jajniki mogą zareagować na leczenie niepłodności
• Gdy występują trudności z zajściem w ciążę albo podejrzewana jest niepłodność
• Przy podejrzeniu zbliżającej się menopauzy albo przedwczesnego osłabienia czynności jajników
• Gdy cykl miesiączkowy jest nieregularny i podejrzewany jest zespół policystycznych jajników (PCOS)
• W rzadkich przypadkach u chłopców — przy ocenie niezstąpionych jąder, u noworodków — przy niejednoznacznych narządach płciowych

Ogólnej znormalizowanej normy AMH nie ma — wartość zależy od wieku, metody laboratorium i powodu wykonania badania. MedlinePlus podaje, że wynik zawsze ocenia się indywidualnie, według wieku i kontekstu klinicznego, dlatego dokładny przedział należy sprawdzić na własnym wyniku z laboratorium.

Podwyższone AMH

Podwyższone AMH najczęściej oznacza większą liczbę pęcherzyków w jajnikach — to może być korzystne przy planowaniu in vitro (IVF). Według MedlinePlus wysokie AMH jest także jedną z cech wskazujących na możliwy zespół policystycznych jajników (PCOS). Rzadziej podwyższone AMH wiąże się z niektórymi guzami jajników.

• Większa liczba pęcherzyków u kobiet w wieku rozrodczym — naturalny wariant
• Zespół policystycznych jajników (PCOS)
• Niektóre guzy jajników (rzadko)

Co omówić z lekarzem

• Omówienie wyniku razem z innymi hormonami (FSH, LH, estradiolem) i obrazem klinicznym
• Jeśli podejrzewany jest PCOS — ocena innych cech: zaburzeń cyklu, USG, poziomu androgenów
• Omówienie z lekarzem, czy potrzebne są dodatkowe badania do oceny stanu jajników

Obniżone AMH wskazuje na zmniejszającą się rezerwę jajnikową — mniej pęcherzyków, które mogą dojrzeć. Według MedlinePlus dzieje się to naturalnie z wiekiem i przy zbliżaniu się menopauzy, a także może oznaczać przedwczesne osłabienie czynności jajników. Niskie AMH może oznaczać mniejsze prawdopodobieństwo zajścia w ciążę, jednak badanie nie ocenia jakości komórek jajowych. Według MedlinePlus u chłopca badanego z powodu niezstąpionych jąder bardzo niskie AMH lub jego brak może oznaczać, że jądra nie pracują albo w ogóle ich nie ma.

• Naturalne, związane z wiekiem zmniejszanie się rezerwy jajnikowej
• Zbliżająca się albo już rozpoczęta menopauza
• Przedwczesne osłabienie czynności jajników (wczesna niewydolność jajników)
• U chłopców — niepracujące albo całkowicie nieobecne jądra (przy badaniu z powodu niezstąpionych jąder)

Co zwykle ocenia się po obniżonym wyniku

• Omówienie z lekarzem planów dotyczących ciąży i możliwych strategii in vitro (IVF), jeśli jest to aktualne
• Ocena innych hormonów (FSH, estradiolu) dla ogólnego obrazu czynności jajników
• Pamiętanie, że niskie AMH nie ocenia jakości komórek jajowych i samo w sobie nie oznacza niepłodności

Przedziały laboratoriów i powiązane strony

Wartość AMH zależy od wieku i metody laboratorium, dlatego dokładny przedział należy sprawdzić we własnym wyniku. Wynik lekarz ocenia razem z innymi hormonami — FSH, LH i estradiolem — oraz obrazem klinicznym. Powiązane strony: progesteron, prolaktyna, jak przygotować się do badania krwi i jak czytać wyniki badań krwi.