Kwas folowy w erytrocytach — norma i wynik badania
Wartość w erytrocytach poniżej 226,5 nmol/l (100 ng/ml) wskazuje na niedobór; na poziomie populacji u kobiet w wieku rozrodczym WHO zaleca przekroczenie 906 nmol/l (400 ng/ml) w profilaktyce wad cewy nerwowej. Ten próg nie pozwala przewidzieć indywidualnego ryzyka. Dokładny zakres laboratorium może się różnić.
- Zaktualizowano
- 2026-09-10
- Każda liczba ze źródłem
Czym jest kwas folowy w erytrocytach
Kwas folowy (folian, witamina B9) to witamina niezbędna do tworzenia nowych komórek: uczestniczy w syntezie DNA i w wytwarzaniu czerwonych krwinek w szpiku kostnym. Organizm nie gromadzi kwasu folowego w dużych ilościach, dlatego jego zapasy zależą od regularnego dostarczania z pożywieniem — warzywami liściastymi, warzywami strączkowymi, owocami cytrusowymi — lub z suplementami. Folian w surowicy pokazuje ilość otrzymaną niedawno z pożywieniem, a kwas folowy w erytrocytach odzwierciedla zapasy z dłuższego okresu i waha się mniej, dlatego WHO uznaje go za lepszy wskaźnik. Niedobór może zaburzyć dojrzewanie czerwonych krwinek i wywołać niedokrwistość megaloblastyczną — stan, w którym krwinki stają się nietypowo duże. Kwas folowy jest szczególnie ważny w czasie ciąży: jego wystarczająca ilość przed poczęciem i we wczesnym okresie ciąży zmniejsza ryzyko wad cewy nerwowej u płodu, na przykład rozszczepu kręgosłupa. Badanie często ocenia się razem z witaminą B12, ponieważ niedobór obu wywołuje podobne zmiany we krwi.
Normy
| Grupa | Zakres, nmol/l | Źródło |
|---|---|---|
| Dorośli (próg niedoboru) Wartość w erytrocytach poniżej 226,5 nmol/l (100 ng/ml) wskazuje na niedobór; na poziomie populacji u kobiet w wieku rozrodczym WHO zaleca przekroczenie 906 nmol/l (400 ng/ml) w profilaktyce wad cewy nerwowej. Ten próg nie pozwala przewidzieć indywidualnego ryzyka. Dokładny zakres laboratorium może się różnić. | 226,5 i więcej | PubMed sprawdzono 2026-09-07 |
Kiedy wykonuje się badanie
- Gdy w morfologii krwi widoczne są powiększone erytrocyty o nietypowym kształcie (niedokrwistość megaloblastyczna)
- Gdy występuje zmęczenie, osłabienie, duszność lub blada skóra — przy podejrzeniu anemii
- Przy planowaniu ciąży lub na jej początku — aby ocenić zapasy kwasu folowego
- Przy chorobach przewodu pokarmowego zaburzających wchłanianie składników odżywczych (np. celiakii)
- Gdy dieta jest jednostronna, ograniczona albo w wywiadzie jest spożywanie alkoholu
- Razem z badaniem witaminy B12, gdy podejrzewa się anemię związaną z niedoborem witamin
Jak się przygotować
- Przed badaniem należy 6 godzin nie jeść i nie pić (poza wodą)
- Warto powiedzieć lekarzowi o przyjmowanych suplementach i lekach — niektóre leki mogą obniżyć wartość kwasu folowego w badaniu, dlatego lekarz może poprosić o czasowe ich odstawienie przed badaniem
Obniżony kwas folowy
Obniżona ilość kwasu folowego najczęściej wskazuje na ubogą dietę, zaburzenia wchłaniania lub zwiększone zapotrzebowanie. Według MedlinePlus niski poziom może wskazywać na nieprawidłowe odżywianie, zespół złego wchłaniania (np. celiakię) albo wiązać się z niedokrwistością megaloblastyczną powstającą z powodu niedoboru kwasu folowego lub B12.
- Niewystarczająca ilość kwasu folowego w pożywieniu lub jednostronna dieta
- Zespoły złego wchłaniania, na przykład celiakia, zaburzające wchłanianie witaminy w przewodzie pokarmowym
- Zwiększone zapotrzebowanie — ciąża, intensywne podziały komórek
- Spożywanie alkoholu, które zmniejsza wchłanianie kwasu folowego i jego zapasy
Możliwe objawy to zmęczenie i osłabienie, blada skóra oraz duszność.
Co omówić z lekarzem: morfologię krwi i poziom witaminy B12 — aby było jasne, czy anemię powoduje niedobór kwasu folowego, czy B12; dietę i możliwe stany zaburzające wchłanianie, na przykład celiakię; a przy planowaniu ciąży zapotrzebowanie na kwas folowy omawia się z lekarzem z wyprzedzeniem.
Cały serwis po litewsku: proactiva.app
Najczęstsze pytania
›Jaka jest norma kwasu folowego w erytrocytach?
Według WHO wartość kwasu folowego w erytrocytach poniżej 226,5 nmol/l (100 ng/ml) wskazuje na niedobór, a na poziomie populacji u kobiet w wieku rozrodczym zaleca się przekroczenie 906 nmol/l (400 ng/ml). Ten próg nie pozwala przewidzieć indywidualnego ryzyka wad cewy nerwowej u płodu. Norma [folianu w surowicy](/pl/kwas-folowy-badanie) (6,12–38,52 nmol/l według MedlinePlus) nie pasuje do tego badania — wartości kwasu folowego w erytrocytach są dużo wyższe. Dokładny zakres znajdziesz na swoim wyniku badania.
›Dlaczego lekarz zleca badanie kwasu folowego razem z B12?
Niedobór obu witamin wywołuje podobne zmiany we krwi — niedokrwistość megaloblastyczną, w której czerwone krwinki stają się nietypowo duże. Wykonane razem badania pomagają rozróżnić, której witaminy brakuje.
›Dlaczego kwas folowy jest ważny w czasie ciąży?
Według MedlinePlus wystarczająca ilość kwasu folowego przed poczęciem i we wczesnym okresie ciąży zmniejsza ryzyko wad cewy nerwowej u płodu, takich jak rozszczep kręgosłupa. Zapotrzebowanie i przyjmowanie suplementów należy omówić z lekarzem.
›Czy przed badaniem trzeba być na czczo?
Tak, według MedlinePlus przed badaniem należy 6 godzin nie jeść i nie pić (poza wodą). Lekarz może też poprosić o czasowe odstawienie niektórych suplementów lub leków, które mogą wpłynąć na wynik.
›Co oznacza obniżony kwas folowy, gdy morfologia krwi jest jeszcze prawidłowa?
Obniżona ilość kwasu folowego może pojawić się wcześniej, niż wystąpią cechy niedokrwistości w morfologii krwi. Może to wskazywać na ubogą dietę lub zaburzenia wchłaniania — sytuację warto omówić z lekarzem.
›Co może wywołać niedobór kwasu folowego?
Najczęstsze przyczyny to niewystarczająca ilość w pożywieniu, choroby przewodu pokarmowego zaburzające wchłanianie (np. celiakia), zwiększone zapotrzebowanie w czasie ciąży oraz spożywanie alkoholu.
Źródła
Powiązane wskaźniki
Ten serwis nie jest służbą ratunkową. Jeśli nagle pojawił się silny ból w klatce piersiowej lub głowy, duszność, splątanie, zaburzenia mowy, obfite krwawienie lub inne ostre zaburzenie — nie czekaj na badania, dzwoń pod 112.
Te informacje nie są diagnozą i nie zastępują konsultacji z lekarzem. Zakresy referencyjne zależą od laboratorium, wieku i płci — zawsze porównuj swój wynik z zakresem podanym na własnym wyniku badania.