Witamina B1 (tiamina) — badanie krwi i co oznacza wynik

Tiamina (witamina B1) to witamina rozpuszczalna w wodzie, potrzebna komórkom do wytwarzania energii, a układowi nerwowemu i mięśniom — do prawidłowej pracy. Organizm nie gromadzi B1 w dużych ilościach, dlatego jej zapasy zależą od stałego dostarczania z pożywieniem — zbożami, mięsem, warzywami strączkowymi. Badanie krwi w celu określenia ilości B1 wykonuje się rzadko i głównie wtedy, gdy istnieje podejrzenie, że człowiek otrzymuje za mało jednej lub kilku witamin z grupy B. Najbardziej wyraźnym i najlepiej opisanym następstwem niedoboru B1 jest choroba beri-beri, która może przebiegać w dwóch postaciach: „wilgotnej” beri-beri, uszkadzającej układ krążenia, albo „suchej” beri-beri oraz zespołu Wernickego-Korsakowa, uszkadzających układ nerwowy. Największe ryzyko mają osoby nadużywające alkoholu, nieprawidłowo karmione niemowlęta, pacjenci dializowani oraz osoby z pewnymi cechami genetycznymi. Ponieważ B1 rozpuszcza się w wodzie, jej nadmiar rzadko gromadzi się w organizmie — najczęściej nadmierna ilość jest po prostu wydalana z moczem.

• Gdy występują objawy wskazujące na możliwy niedobór witamin z grupy B (w tym B1) — osłabienie, zmęczenie, zmiany nastroju
• Przy podejrzeniu choroby beri-beri — w przypadku zaburzeń układu nerwowego lub układu krążenia
• U osób, które długo nadużywają alkoholu — z powodu zwiększonego ryzyka niedoboru B1
• U pacjentów dializowanych albo po operacjach przewodu pokarmowego, które mogą zaburzać wchłanianie witamin
• Przy podejrzeniu celiakii, choroby Crohna lub innego zespołu złego wchłaniania, który zaburza wchłanianie witamin

• Przed badaniem krwi na witaminy z grupy B może być potrzebne kilkugodzinne powstrzymanie się od jedzenia i picia — o konkretne wymagania zapytaj lekarza lub laboratorium
• Powiedz lekarzowi o przyjmowanych preparatach witaminowych i suplementach diety — mogą wpłynąć na wynik

Ogólne zasady dotyczące każdego pobrania krwi zebrano tutaj: jak przygotować się do badania krwi.

Norma (zakres referencyjny)

Na tej stronie nie podajemy liczbowego zakresu referencyjnego dla witaminy B1 we krwi. Dokładnego, szeroko uznanego liczbowego zakresu normy dla tiaminy (B1) we krwi nie udało się wiarygodnie potwierdzić w wykorzystywanych przez nas źródłach MedlinePlus (Beriberi; Vitamin B Test) — wspominają one jedynie o samym badaniu, ale nie podają konkretnych wartości ani jednostek. Dopóki nie znaleziono wiarygodnego źródła z konkretnym zakresem, punktem odniesienia pozostaje dokładny zakres twojego laboratorium — znajdziesz go na własnym wyniku badania. Zobacz też jak czytać wyniki badań krwi.

Witamina B1 rozpuszcza się w wodzie — organizm jej nie gromadzi, dlatego nadmiar jest zwykle wydalany z moczem, a podwyższony wskaźnik we krwi zdarza się wyjątkowo rzadko. Według MedlinePlus duże ilości witamin z grupy B w organizmie bywają czasem wiązane z chorobą wątroby lub innymi problemami zdrowotnymi, a nie z nadmiarem samej B1.

Wymienione przyczyny wyniku podwyższonego:

• Suplementy diety lub zastrzyki przyjmowane w większych ilościach, niż potrzeba
• Choroba wątroby lub inne problemy zdrowotne, z powodu których może wzrosnąć całkowita ilość witamin z grupy B (MedlinePlus)

Co zwykle sprawdza się po wyniku podwyższonym:

• Jakie suplementy diety i w jakich dawkach są przyjmowane — do omówienia z lekarzem
• Wskaźniki funkcji wątroby, jeśli podwyższenie nie jest związane z suplementami

Obniżony poziom witaminy B1 (niedobór)

Obniżoną ilość witaminy B1 (tiaminy) wiąże się z chorobą beri-beri: „wilgotna” beri-beri uszkadza serce i naczynia krwionośne, a „sucha” beri-beri oraz zespół Wernickego-Korsakowa — układ nerwowy. Największe ryzyko mają osoby nadużywające alkoholu, nieprawidłowo karmione niemowlęta i pacjenci dializowani.

Wymienione przyczyny wyniku obniżonego:

• Długotrwałe spożywanie alkoholu
• Nieprawidłowe karmienie niemowląt
• Dializa
• Czynniki genetyczne
• Choroby przewodu pokarmowego lub operacje w jego obrębie, zaburzające wchłanianie witamin (na przykład celiakia)

Wymienione objawy niedoboru witaminy B1:

• Sucha beri-beri: trudności w chodzeniu, utrata czucia w rękach i nogach, porażenie mięśni, splątanie, ból, zaburzenia mowy, zaburzenia ruchów gałek ocznych, mrowienie, wymioty
• Wilgotna beri-beri: budzenie się w nocy z powodu braku powietrza, przyspieszone bicie serca, duszność podczas wysiłku fizycznego, obrzęk podudzi

Co zwykle sprawdza się po wyniku obniżonym:

• Czy nie ma niedoboru innych witamin z grupy B (np. B12, kwasu foliowego) — często ocenia się je razem
• Nawyki spożywania alkoholu i sposób odżywiania
• Stany przewodu pokarmowego, które mogą zaburzać wchłanianie
• Ocena układu nerwowego i pracy serca, jeśli objawy już wystąpiły