Miedź we krwi — co oznacza wynik badania (Cu)

Miedź to niezbędny pierwiastek śladowy, którego niewielkie ilości są potrzebne do pracy niemal wszystkich tkanek organizmu — organizm sam jej nie wytwarza, więc musi ją otrzymywać z pożywieniem (na przykład z ostrygami i innymi owocami morza, produktami pełnoziarnistymi, fasolą, orzechami, ziemniakami, podrobami). Miedź pomaga organizmowi wytwarzać czerwone krwinki wspólnie z żelazem, uczestniczy w tworzeniu naczyń krwionośnych, wspiera pracę układu nerwowego, układu odpornościowego i kości oraz pomaga wchłaniać żelazo. Większość miedzi we krwi jest połączona z białkiem ceruloplazminą, dlatego badanie miedzi często ocenia się razem z badaniem ceruloplazminy. Nadmiar miedzi w organizmie jest toksyczny — na przykład w dziedzicznej chorobie Wilsona miedź gromadzi się w wątrobie, mózgu i innych narządach. Niedobór miedzi zdarza się rzadziej i najczęściej wiąże się ze złym wchłanianiem lub nieodpowiednim odżywianiem.

• Przy podejrzeniu choroby Wilsona — gdy występuje ona w rodzinie albo pojawiły się objawy takie jak ból brzucha, objawy żółtaczki, drżenie, zaburzenia mowy lub przełykania, które wystąpiły w wieku od około 4 do 40 lat
• Gdy jednocześnie badana jest ceruloplazmina, aby ocenić przemianę miedzi
• U niemowląt, gdy podejrzewa się zespół Menkesa — rzadkie dziedziczne zaburzenie wchłaniania miedzi
• Gdy występują objawy możliwego niedoboru miedzi — nietypowo mała liczba białych krwinek, ubytek masy kostnej, zmęczenie, drętwienie kończyn, bladość skóry
• Przy podejrzeniu zatrucia miedzią (na przykład ze źródeł środowiskowych lub domowych) — gdy występuje ból brzucha, biegunka, wymioty lub objawy żółtaczki
• W obserwacji leczenia przy znanym zaburzeniu przemiany miedzi

Nie mamy na razie sprawdzonego, wyrażonego liczbami zakresu referencyjnego z wiarygodnego źródła pierwotnego, dlatego go tutaj nie podajemy. Dokładny zakres referencyjny swojego laboratorium znajdziesz na wyniku badania — może się różnić w zależności od laboratorium i metody.

Podwyższona miedź we krwi

Podwyższoną ilość miedzi we krwi najczęściej wiąże się ze stanem zapalnym lub infekcją (miedź we krwi rośnie razem z ceruloplazminą, która jest białkiem ostrej fazy), a także z ciążą, przyjmowaniem doustnych środków antykoncepcyjnych lub estrogenów oraz z niektórymi chorobami przewlekłymi. Rzadziej przyczyną jest zatrucie miedzią ze źródeł środowiskowych.

Co może podnosić miedź

• Stan zapalny, infekcja lub uszkodzenie tkanek — ceruloplazmina (a wraz z nią miedź) rośnie jako białko ostrej fazy
• Ciąża, przyjmowanie doustnych środków antykoncepcyjnych lub terapia estrogenowa
• Choroby przewlekłe — choroby serca, reumatoidalne zapalenie stawów, białaczka, chłoniak Hodgkina
• Zatrucie miedzią — na przykład ze starych monet, niektórych insektycydów lub źródeł zanieczyszczonych miedzią

Objawy, które mogą towarzyszyć podwyższonej miedzi

• Ból brzucha, nudności, wymioty
• Objawy żółtaczki — zażółcenie skóry i białek oczu, ciemniejszy mocz, jaśniejszy stolec
• Drżenie, sztywność mięśni, zaburzenia mowy lub przełykania
• Świąd skóry, obrzęki
• Charakterystyczne brązowawe lub zielonawe pierścienie na rogówce oka (w chorobie Wilsona)

• Badanie ceruloplazminy — oceniane razem z miedzią, zwłaszcza przy podejrzeniu choroby Wilsona
• Wskaźniki wątrobowe i ilość miedzi w moczu — pomagają uściślić rozpoznanie
• Czy w tym czasie nie ma stanu zapalnego lub infekcji, które mogą przejściowo podnieść wynik
• Przyjmowane leki lub suplementy (na przykład zawierające estrogeny), które mogą wpłynąć na wynik

Obniżona miedź we krwi

Obniżona ilość miedzi we krwi zdarza się rzadziej niż podwyższona i najczęściej wiąże się ze złym wchłanianiem miedzi, nieodpowiednim odżywianiem, nadmiernym przyjmowaniem cynku albo z rzadkimi zaburzeniami dziedzicznymi, takimi jak zespół Menkesa u niemowląt. Obniżona miedź wraz z obniżoną ceruloplazminą jest charakterystyczna także dla choroby Wilsona, dlatego takie połączenie lekarz bada dalej.

Co może obniżać miedź

• Choroba Wilsona — chociaż miedź gromadzi się w wątrobie i innych narządach, z powodu obniżonej ceruloplazminy całkowita ilość miedzi we krwi najczęściej jest obniżona
• Nieodpowiednie odżywianie lub złe wchłanianie składników pokarmowych (w tym celiakia i inne choroby przebiegające z zaburzeniami wchłaniania)
• Nadmierne przyjmowanie suplementów z cynkiem — cynk zmniejsza wchłanianie miedzi
• Zespół Menkesa — rzadkie dziedziczne zaburzenie wchłaniania miedzi u niemowląt
• Ciężkie choroby wątroby lub nerek

Objawy, które mogą towarzyszyć obniżonej miedzi

• Nietypowo mała liczba białych krwinek
• Ubytek masy kostnej (osteoporoza)
• Zmęczenie, osłabienie
• Uczucie drętwienia kończyn
• Bladość skóry
• Niedokrwistość

Co zwykle ocenia się razem z obniżonym wynikiem

• Badanie ceruloplazminy i morfologia krwi — aby ocenić, czy występuje niedokrwistość
• Odżywianie i stany, które mogą zaburzać wchłanianie
• Przyjmowanie suplementów z cynkiem lub innych leków
• U niemowląt — ocena objawów zespołu Menkesa