NT-proBNP — co pokazuje badanie

NT-proBNP (N-końcowy propeptyd natriuretyczny typu B) powstaje wtedy, gdy komórki komory serca wytwarzają hormon BNP — jego wytwarzanie rośnie, gdy ściana serca zostaje rozciągnięta z powodu zwiększonego ciśnienia lub objętości w sercu. Przy rozpadzie prekursor BNP uwalnia dwa fragmenty: sam BNP oraz nieaktywny NT-proBNP, który utrzymuje się we krwi dłużej i dlatego często uważa się go za wygodniejszy do pomiaru. Badanie stosuje się przede wszystkim wtedy, gdy u człowieka występują objawy przypominające niewydolność serca — duszność, obrzęk nóg, brzucha lub żył szyjnych, zmęczenie — i trzeba rozróżnić, czy przyczyna jest w sercu, czy w innym narządzie (na przykład w płucach lub nerkach). Niski wynik zwykle pozwala wykluczyć niewydolność serca, a im wyższy wynik, tym większe prawdopodobieństwo, że objawy powoduje serce, i tym cięższy może być stan. NT-proBNP może rosnąć również z innych przyczyn — z powodu niewydolności nerek, zatorowości płucnej, nadciśnienia płucnego lub ciężkiej infekcji — dlatego wynik zawsze ocenia lekarz razem z innymi badaniami i objawami.

• Gdy odczuwa się duszność, zwłaszcza w pozycji leżącej albo gdy w nocy budzi się z braku powietrza
• Gdy pojawia się obrzęk nóg, brzucha lub żył szyjnych
• Gdy odczuwa się nietypowe zmęczenie, osłabienie, pojawia się kaszel
• Gdy w nocy trzeba często wstawać do toalety albo znika apetyt
• Przy podejrzeniu niewydolności serca, gdy trzeba ją odróżnić od objawów wywołanych chorobami płuc lub nerek
• W obserwacji przebiegu już rozpoznanej niewydolności serca, na zalecenie lekarza

Podwyższone NT-proBNP pokazuje, że serce pracuje ciężej albo jest rozciągnięte, i najczęściej wiąże się z niewydolnością serca — im wyższy wynik, tym większe prawdopodobieństwo i tym cięższy może być stan. Wynik mogą podnieść również inne przyczyny, niezwiązane bezpośrednio z osłabieniem mięśnia sercowego.

Co może podnieść NT-proBNP

• Niewydolność serca — najczęstsza przyczyna
• Niewydolność nerek
• Zatorowość płucna
• Nadciśnienie płucne
• Inne problemy z płucami

Objawy, które mogą występować obok

• Duszność
• Obrzęk brzucha, nóg, stóp lub żył szyjnych
• Zmęczenie i osłabienie
• Kaszel
• Niemożność spania na płasko
• Częste oddawanie moczu w nocy
• Utrata apetytu i nudności

Co omówić z lekarzem

• Czy objawów (duszności, obrzęków) nie mogła wywołać inna przyczyna — choroba nerek lub płuc
• Dodatkowe badania serca — echokardiogram, EKG — dla dokładniejszej oceny
• Wskaźniki funkcji nerek, ponieważ one też wpływają na ilość NT-proBNP
• Kiedy warto powtórzyć badanie, obserwując zmianę stanu w czasie

Czego jeden wynik nie mówi

Sam wynik NT-proBNP nie jest rozpoznaniem. Niski wynik znacznie zmniejsza prawdopodobieństwo, że objawy powoduje niewydolność serca, ale ostateczną ocenę zawsze stawia lekarz, uwzględniając objawy, badanie przedmiotowe i inne badania. Podwyższony wynik również nie nazywa swojej przyczyny: poza niewydolnością serca NT-proBNP mogą podnieść niewydolność nerek, zatorowość płucna, nadciśnienie płucne albo ciężka infekcja, dlatego lekarz ocenia go razem z objawami i innymi badaniami, na przykład echokardiogramem. Liczb nie można też porównywać wprost z liczbami BNP — normy tych dwóch wskaźników są różne.