Troponina — co pokazuje badanie (hs-TnI/TnT)

Troponina to białko znajdujące się wewnątrz komórek mięśnia sercowego i uczestniczące w jego skurczu. We krwi zdrowego człowieka prawie jej nie ma, ale przy uszkodzeniu mięśnia sercowego (na przykład w czasie zawału mięśnia sercowego) troponina uwalnia się do krwi i jej stężenie rośnie w ciągu kilku godzin. W diagnostyce laboratoryjnej używa się dwóch postaci — troponiny I (TnI) i troponiny T (TnT); nowoczesne, czułe (hs — high-sensitivity) badania pozwalają wykryć nawet niewielkie uszkodzenie mięśnia sercowego. Według MedlinePlus badanie troponiny wykonuje się najczęściej przy podejrzeniu zawału serca, a wynik ocenia się nie jako jednorazową liczbę, lecz w czasie — powtarzając badanie po kilku godzinach, ponieważ po uszkodzeniu stężenie rośnie, a później spada zgodnie z charakterystycznym przebiegiem w czasie. Troponina może być podwyższona także z innych przyczyn sercowych lub niesercowych, dlatego wynik zawsze wyjaśnia lekarz razem z objawami, EKG i innymi badaniami.

• Gdy odczuwa się ból lub ucisk w klatce piersiowej, promieniujący do ręki, pleców, barku lub szczęki — przy podejrzeniu zawału serca
• Gdy razem z dyskomfortem w klatce piersiowej pojawiają się duszność, niezwykłe zmęczenie, zawroty głowy, obfite pocenie się lub nudności
• Gdy odczuwa się szybkie lub nieregularne bicie serca (arytmia)
• Przy rozpoznawaniu i obserwacji niestabilnej dławicy piersiowej
• Po operacji lub zabiegu na sercu — aby sprawdzić, czy mięsień sercowy nie został uszkodzony
• Przy ocenie innych możliwych przyczyn uszkodzenia mięśnia sercowego razem z innymi markerami sercowymi

Granice normy troponiny zależą od konkretnego laboratorium i używanej metody badania (hs-TnI lub hs-TnT), dlatego nie podajemy tu ogólnej liczbowej normy — dokładną granicę znajdziesz na swoim wyniku. Według MedlinePlus prawidłowa ilość troponiny po 12 godzinach od początku bólu w klatce piersiowej wskazuje, że zawał serca jest mało prawdopodobny.

Podwyższona troponina

Podwyższona troponina najczęściej wskazuje na uszkodzenie mięśnia sercowego i jest podstawowym wskaźnikiem przy podejrzeniu zawału serca. Troponina może jednak być podwyższona także z powodu innych stanów — niewydolności serca, choroby zastawek, zapalenia mięśnia sercowego, zatorowości płucnej, ciężkiego zakażenia lub arytmii — dlatego wynik zawsze ocenia lekarz razem z objawami i innymi badaniami.

Co może podnieść troponinę

• Zawał mięśnia sercowego (zawał serca) — najczęstsza przyczyna
• Niestabilna dławica piersiowa i inne uszkodzenia mięśnia sercowego
• Szybkie lub nieregularne bicie serca (arytmia)
• Nadciśnienie płucne i zatorowość płucna
• Niewydolność serca
• Zapalenie mięśnia sercowego
• Długo trwający intensywny wysiłek fizyczny
• Uraz klatki piersiowej
• Operacja serca
• Choroba nerek
• Ciężkie zakażenie (posocznica) lub ciężkie zakażenie COVID-19

Objawy, które mogą towarzyszyć

• Dyskomfort lub ból w klatce piersiowej
• Ból w ręce, plecach, barku lub szczęce
• Utrudnione oddychanie
• Nudności
• Niezwykłe zmęczenie
• Zawroty głowy
• Obfite pocenie się
• Szybkie lub nieregularne bicie serca (arytmia)

Co omówić z lekarzem

• Czy jednocześnie występował ból w klatce piersiowej, duszność lub inne objawy — to decyduje o pilności badania
• Powtórne badanie po kilku godzinach — ilość troponiny po uszkodzeniu zmienia się w czasie
• EKG i inne badania serca, pomagające ustalić przyczynę uszkodzenia
• Czy nie wykonywano niedawno zabiegu lub operacji na sercu
• Funkcja nerek — choroba nerek może wpływać na ilość troponiny we krwi

Czego jeden wynik nie mówi

Sam wynik troponiny nie jest rozpoznaniem. Po uszkodzeniu mięśnia sercowego jej ilość we krwi rośnie, a później spada zgodnie z charakterystycznym przebiegiem w czasie, dlatego jednorazowy wynik nie zawsze jest informatywny, a badanie często powtarza się po kilku godzinach, aby zobaczyć zmianę w czasie. Wynik zawsze wyjaśnia lekarz razem z objawami, EKG i innymi badaniami. O czytaniu wyników laboratoryjnych w ogóle zobacz jak czytać wyniki badań krwi.